Tüm Haberler
Tüm Haberler
Sık Kullanılanlara Ekle! Açılış Sayfası Yap! Sitene Ekle! İletişim
  Anasayfa
  Haberler
  Bölgeler
  Yazarlar
  Ziyaretçi Yorumu
  Üyelik İşlemleri
  Künyemiz
  İrtibat

Gelişmiş Arama
Kitap Tanıtımı
 Humus'ta Kan Gövdeyi Götürüyor (Video)    Erdoğan: Suriye bizim iç meselemizdir    Zevahiri Suriye Muhalifetini Destekledi    Beşşar Esad’ın Suriye'de Öngöremedikleri    Şehid Şeyh Ahmed Yasin: Allah'ım Ümmetin Suskunluğunu Sana Şikayet Ediyorum    ''İskenderun saldırısı İsrail'in taktik değişikliği''    İKÖ ve İslam Dünyasının Soruları    İrlanda gemisi Gazze yolunda    Türkiye'den İsrail'e Enerji Yaptırımı Sinyali    Hamanei: ''Siyonist rejimin saldırısı beşeri vicdanlara saldırıydı!''  
Şanghay zirvesi
Pazar, 11 Haziran 2006 - (23:06)
Fikret Ertan
Zaman Gazetesi

Facebook da paylaş Twitter da paylaş

Muhammedi, Rus ITAR-TASS ve Çin Şinhua haber ajanslarına nisan ayında verdiği demeçte ülkesinin asil üye olmayı umduğunu, Şanghay Zirvesi’nde bunu gündeme getireceklerini, ayrıca ŞİÖ’den ülkesinin Batı ile olan nükleer probleminin çözümünde destek isteyeceğini de söylemişti.


Avrasya coğrafyasında gittikçe önem ve ağırlık kazanan bir örgüt var: Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) bu örgüt.

Temelleri 10 yıl önce 15 Haziran 1996 günü Şanghay’da Şanghay Beşlisi adıyla atılan ve 5 yıl sonra ŞİÖ adını alan bu örgüt önümüzdeki hafta perşembe günü kurulduğu yer olan Şanghay’da özel bir zirveyle toplanıyor.

ŞİÖ liderlerinin katılacağı bu zirve en başta işte ŞİÖ olmasının beşinci yılını kutlayacak ve Avrasya’da yeni gelişmeler çerçevesinde kendisine yeni roller kazandırmaya çalışacak.

ŞİÖ, bugün kurucu üyeler olan Rusya ve Çin’e ilaveten Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve son katılan Özbekistan ile 6 üyeden meydana geliyor. Bu asil üyelerin yanı sıra Pakistan, Hindistan, Moğolistan ve İran da ŞİÖ’de gözlemci statüsüyle yer alıyorlar.

Ana sözleşmesi 2001 yılında yazılarak kabul edilen ŞİÖ’nün ana amaçları arasında üyeler arasında ortaya çıkan ya da çıkabilecek sınır ihtilaflarının barışçı yollardan çözümü, üye ülkeler arasındaki ekonomik-ticari bağların artırılması, uyuşturucu ticareti gibi bölgesel problemler ve terörle mücadele alanında işbirliğinin sağlanması ve güçlendirilmesi var.

15 Haziran 2006 günü yapılacak zirvede şüphesiz bu ve benzer alanlardaki işbirliğinin artırılması, güçlendirilmesi bir defa daha ele alınacak; ama bunların yanı sıra ŞİÖ’nün yeni üyelerle daha da genişletilmesi, güçlendirilmesi de muhakkak konuşulacak. Esasen ŞİÖ dışişleri bakanları geçen ay bugün gözlemci statüsüne sahip Pakistan, Hindistan, Moğolistan ve İran’ın örgüte yeni asil üye olarak kabullerinin düşünülmekte olduğunu ifade etmişler ve İran da bunun üzerine harekete geçmiş, ŞİÖ’ye asil üye olmayı umduğu yolunda açıklamalar yapmıştı. Bu açıklamalardan birisi İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Manuçehr Muhammedi’den gelmişti. Muhammedi, Rus ITAR-TASS ve Çin Şinhua haber ajanslarına nisan ayında verdiği demeçte ülkesinin asil üye olmayı umduğunu, Şanghay Zirvesi’nde bunu gündeme getireceklerini, ayrıca ŞİÖ’den ülkesinin Batı ile olan nükleer probleminin çözümünde destek isteyeceğini de söylemişti.

Bu ve başka demeçlerden İran’ın önümüzdeki haftaki zirvede üyelik taleplerini en üst düzeyde dile getireceği anlaşılıyor. Tabii bu talepleri de zirveye katılacak olan İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad dile getirecek.

Ne var ki, İran’ın ŞİÖ asil üyeliği konusunda belli bir havanın oluşmuş olmasına rağmen bir de ters yönde bir havanın varlığı da söz konusu. Bu ters hava da ŞİÖ’ye üye bazı ülkelerden esiyor. Mesela Kırgızistan ve Kazakistan İran’ın üyeliğine halen olumlu bakmıyor. Nitekim, 30 Mayıs günü Moskova’da yapılan ŞİÖ parlamento liderleri zirvesinde Kırgız ve Kazak yetkililerin yeni asil üye kabul etmek yerine üyeler arasındaki mevcut işbirliğini artırmanın daha uygun olacağını söyledikleri biliniyor. Ayrıca, Kazak Senatosu Başkanı Nurtay Abikayev’in de ŞİÖ’ye yeni üye kabulü konusunda geçici moratoryum (yani geçici dondurma) çağrısı yaptığı da medyaya yansımış bulunuyor.

Kazak ve Kırgız muhalefetine ek olarak Çin’in de İran’ın üyeliği konusunda tereddüt geçirmekte olduğu aşağı yukarı belli. Bunu da ŞİÖ’nün Genel Sekreteri Çinli Zang Deguan’ın 29 Mayıs günü medyaya verdiği bir demeçten anlıyoruz. Deguan, bu demecinde ŞİÖ’nün yeni üyelerle genişlemesinin önünde engeller bulunduğunu belirtmiş, örgüt sözleşmesinin yeni üyeler kabulüne imkan vermediğine işaret etmişti.

Bütün bu demeçler, muhalif sözler dikkate alındığında zirvede İran’ın üyeliği konusunda epey tartışmalar yaşanacağı, sonucun pek belli olmadığı, muhtemelen de İran’ın üyeliğinin bir başka bahara kalacağı anlaşılıyor.

Bunun dışında ŞİÖ’nün kendi arasındaki dayanışmayı, bağları daha da artıracağı, güçlendireceği de şimdiden belli... Bir Rus yetkili, ŞİÖ’nün ‘Yükselen Asya’nın ana unsurlarından birisi olacağını söylüyor. Bu belki erken bir temenni; ama ŞİÖ’nün Avrasya’da önemli bir örgüt haline gelmekte olduğu da bir gerçek olarak ortada bugün.

Zaman Gazetesi

[ Arşivle! ] [ Yazdır! ] [ Postala! ]

 

Facebook da paylaş Twitter da paylaş

'Fikret Ertan'in Son 10 Yazısı
   Kosova'da son aşamaya girilirken...
   Skyshield 35
   Rafsancani'nin dönüşü...
   Srebrenitsa’yı unutturmayalım
   Kosova’da son gelişmeler...
   Zarkavi, Drone’lar ve ötesi...
   Bağımsızlık sonrası Karadağ
   Bağımsızlık sonrası Karadağ
   Afgan siyasetinde dengeler
   İsrail-Hindistan ve ötesi
Yazarlar
Maruf Çetin
Fedek ile ilgili tüm tartışmalar uydurmadır
Alıntılar
Selahaddin Eş Çakırgil
Bir geçmeyen geçmişin, bir zorbalığın 100 yılından resmi geçit sahneleri..
Bülent Şahin Erdeğer
Diller Değil Davranışlardır Aslolan...
Ahmet Varol
'Kaybedecek Zalim' İçin Kaybetmek
Robert Fisk
Fisk: Şiiler, Esad'ı yalnız bırakmayacak
Bülent Keneş
Suriye'de yaşanan katliamlarda İran'ın rolü
Abdurrahman Dilipak
Mehdi mi dediniz?
Haberler
Kitaplar
Oyunlar

islamdunyasi.com'da
internet'te

© Copyright by İslamdünyası
E-Posta:
info@islamdunyasi.com

Kaynak göstermek şartıyla alıntı yapılabilir.
Yazarların yazıları kendilerini bağlamaktadır.
Sitemiz Basın Meslek İlkeleri'ne uymayı taahhüt etmektedir.