Tüm Haberler
Tüm Haberler
Sık Kullanılanlara Ekle! Açılış Sayfası Yap! Sitene Ekle! İletişim
  Anasayfa
  Haberler
  Bölgeler
  Yazarlar
  Ziyaretçi Yorumu
  Üyelik İşlemleri
  Künyemiz
  İrtibat

Gelişmiş Arama
Kitap Tanıtımı
 Humus'ta Kan Gövdeyi Götürüyor (Video)    Erdoğan: Suriye bizim iç meselemizdir    Zevahiri Suriye Muhalifetini Destekledi    Beşşar Esad’ın Suriye'de Öngöremedikleri    Şehid Şeyh Ahmed Yasin: Allah'ım Ümmetin Suskunluğunu Sana Şikayet Ediyorum    ''İskenderun saldırısı İsrail'in taktik değişikliği''    İKÖ ve İslam Dünyasının Soruları    İrlanda gemisi Gazze yolunda    Türkiye'den İsrail'e Enerji Yaptırımı Sinyali    Hamanei: ''Siyonist rejimin saldırısı beşeri vicdanlara saldırıydı!''  
Trans-Hazar yeniden ısıtılıyor
Pazartesi, 08 Mayıs 2006 - (10:51)
Mirza Çetinkaya
Zaman Gazetesi

Facebook da paylaş Twitter da paylaş

Nasıl olmuş bilinmez; ama Demirel’in Türkiye’de yaptığı gibi, 1990’lı yılların başında Orta Asya’daki zengin enerji kaynaklarının fakir bekçileri, bağımsızlığın tez elden ev ve araba anahtarlarıyla kendilerini şereflendireceğine inandırılmıştı. Bizzat şahit olmuştum; halk birkaç yıl boyunca Kuveyt(leşme) hayaliyle yaşamıştı.

İran’ın cezalandırılması konusunda ABD’nin dümen suyundan gitmeyince Rusya’nın ‘demokrasi’ sorununu hatırlayan ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney, Orta Asya’yı yeniden heyecanlandıran ‘enerji’k temaslarda bulundu.

Washington yönetimi, Orta Asya ve Hazar havzası enerji kaynaklarını, Rusya’yı by-pass ederek Türkiye üzerinden Avrupa ülkelerine aktarmayı planlıyor. Söz konusu projeye göre Kazakistan’dan başlayacak hat, Özbekistan, Türkmenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan toprakları kullanılarak gerçekleştirilecek. Güzergaha bakıldığında, Orta Asya göçlerine benziyor biraz. Kısacası, Trans-Hazar’ın yeniden denenmesi olarak adlandırılabilir bu hareket.

Tarım ve çölleşmenin önlenmesiyle ilgili projelerle Türkmenistan’a giren İsrail’in Merhav şirketi, bir süre sonra Türkmen gazının Hazar’ın altından Batı’ya aktarılmasına yönelik bir proje hazırlamıştı. Ancak Rusya ve İran’ın muhalefeti sonucu, Trans-Hazar rafa kaldırılmış, yerine Mavi Akım projesi hayata geçirilmişti.

Dünya siyasetini yönlendirmekten uzak birkaç devletin ihtiyaçlarını kendi aralarında çözme girişimleri zaviyesinden bakıldığında her şey normal görünüyor. Ancak büyük güçlerin enerji mücadelesi boru hatlarını stratejik objeler haline getiriveriyor. Doğal kaynaklar, para ve teknoloji yeterli olmuyor. ‘Haklılığın’ belli bir güç yardımıyla kanıtlanması gerçeği hasıl oluyor.

Bu açıdan bakıldığında Trans-Hazar ne kadar gerçekçi?

Kaba taslak bakıldığında imkansız gibi görünüyor. Başta ABD olmak üzere Batı’nın ısrarla oyun dışına atmak istediği Rusya ve İran bloku söz konusu. Teknik olarak Tahran ve hususen de Moskova’nın onayı alınmadan Trans-Hazar’a kazma vurulamaz. Zira SSCB’nin dağılmasının ardından statüsü, kıyıdaş 5 ülke arasında halen de belirlenemeyen Hazar kuzeyden Rusya, güneyden de İran tarafından sarılıyor. Üstelik iki ülkenin Hazar Deniz filosu gün geçtikçe özel olarak güçlendiriliyor. Moskova ile Tahran’ın onayı alınmayan böylesi bir hatta kim para yatırır, kim sigorta yapar?

Bitmedi... Almanya, Baltık Denizi’nin altından döşenecek hatla gaz alacak. Gazprom’un verdiği doğalgazın, Türkiye’nin ihtiyacını karşılayamadığı ortada.

Amerikan yönetimi, ‘önleyici tedbirler’e odaklı politikalara alışkın olmalılar ki Gazprom’u engellemeye yönelik planları kapsamında Orta Asya, Kafkasya ve Türkiye’yi yine Trans-Hazar’a heveslendirmek istiyor.

Trans-Hazar’da dili yanan Türkmenistan yönetimi de Pekin ile 3 Nisan’da imzaladığı 30 yıllık doğalgaz anlaşmasının 5. maddesine, “Çin tarafı doğalgaz boru hattının üzerinden geçeceği transit ülkelerin hükümetleriyle, tüm tarafların yararını sağlayacak bir anlaşmaya ulaşmak için danışmanlık görüşmeleri gerçekleştirecek.” hükmünü koydurttu. Başkan George Bush, politikalarıyla petrole tavan yaptırmak üzere. Cheney de şansını doğalgaz ile denemek istiyor anlaşılan.

[ Arşivle! ] [ Yazdır! ] [ Postala! ]

 

Facebook da paylaş Twitter da paylaş

'Mirza Çetinkaya'in Diğer Yazıları
   Derebeyler, barut, nükleer ve tek kutuplu dünya düzeni
   Kafkasya’daki savaş mekanizması güneye kayıyor
   Kafkasya’da yeni sıcak çatışmanın ayak sesleri
   Çeçenistan'da Patron Petroldür
Yazarlar
Maruf Çetin
Fedek ile ilgili tüm tartışmalar uydurmadır
Alıntılar
Selahaddin Eş Çakırgil
Bir geçmeyen geçmişin, bir zorbalığın 100 yılından resmi geçit sahneleri..
Bülent Şahin Erdeğer
Diller Değil Davranışlardır Aslolan...
Ahmet Varol
'Kaybedecek Zalim' İçin Kaybetmek
Robert Fisk
Fisk: Şiiler, Esad'ı yalnız bırakmayacak
Bülent Keneş
Suriye'de yaşanan katliamlarda İran'ın rolü
Abdurrahman Dilipak
Mehdi mi dediniz?
Haberler
Kitaplar
Oyunlar

islamdunyasi.com'da
internet'te

© Copyright by İslamdünyası
E-Posta:
info@islamdunyasi.com

Kaynak göstermek şartıyla alıntı yapılabilir.
Yazarların yazıları kendilerini bağlamaktadır.
Sitemiz Basın Meslek İlkeleri'ne uymayı taahhüt etmektedir.